Türk Tarihinde İlk Kadınlar

ilk kadın bakan Prof. Türkân Akyol
İlk kadın TBMM Başkanvekili…Neriman Neftçi
İlk kadın Belediye Başkanı Sadiye ardahan
İlk kadın muhtar.. Gül Hanım
İlk kadın savcı .N. Meliha Sanu
İlk kadın avukat. Süreyya Ağaoğlu
İlk kadın jet pilotu.Leman Altınçekiç (Bozkurt)
İlk kadın subay …Ülkü Sema Toksöz
İlk kadın emniyet müdürü Ş. Feriha Sanerk
İlk kadın polis memuru A. Betül Diker
İlk kadın zabıta memuru Afife İpek
İlk kadın çöpçü Elif Yazgandır
İlk kadın büyükelçi.. Filiz Dinçmen
İlk kadın Hazine Gen. Müdürü Aysel Gönül Öymen
İlk kadın hesap uzmanları Müşerref Çallılar
Güzide Amarkİlk kadın genel müdür Mükerrera Aker
İlk kadın Yüksek
Mühendis Sabiha Ecebilge (Güryaman)
İlk kadın yüksek mimar Münevver Gözeler
İlk kadın Doktor Fıtnan Celal Taygun
İlk kadın Dişhekimi…Ferdane Bozdoğan Erberk
İlk kadın eczacı Rukiye Kanat Arran
İlk kadın hostes Adile Tuğrul
İlk kadın muhabereci Müesser Cenap
İlk kadın PTT dağıtıcısı Melekper Kılıç
İlk kadın ziraat mühendisi Nezahat Süer
İlk kadın orman mühendisi…Binnaz Zehra Sert
İlk kadın veteriner hekim Sabjre Aydemir
İlk kadın bölge çalışma md..Zehra Özbil (Dilek)
İlk kadın sinema
oyuncuları Neyyire Neyir (Ertuğrul)
Bedia Muvahhit
Muazzez Kurtoğlu
İlk kadın balerin Güzide Kalın Noyan
İlk kadın opera sanatkârı Semiha Berksoy
İlk kadın bestekâr Leyla Saz
İlk kadın Rektör Prof. Dr. Safet Rıza Alpar
İlk kadın Profesör.. Prof.Dr. Fazıla Şevket Giz
İlk kadın Yargıtay üyesi Melahat Ruacan

İlk kadın Yüksek idare
Mahkeme Başkanı Firdevs Menteşe
İlk kadın sendika başkam Dervişe Koç
İlk Türk kadın pilot Sabiha Gökçen
Dünya Güzeli ilk Türk kadını Keriman Halis
İlk kadın Türk kadınına seçme
ve seçilme hakkı verilmesi
konusundaki öncü Prof. Dr. Afet İnan
ilk kadın Sayıştay üyesi Fahrünisa Yetmen
İlk kadın Danıştay üyesi Şükran Esmerer
İlk kadın radyo spikeri Emel Gazimihal
İlk kadın TV spikeri Nuran Emren

MECLÎS’E GİREN İLK
KADIN MİLLETVEKİLLERİ
Mebrure Gönenç (Afyon)
Hatı Çırpan (Ankara)
Şükran Orsbaştuğ (Antalya)
Sabiha Gökgül (Erbay) (Balıkesir)
Şekibe İnsel (Bursa)
Hatice Özgener (Çankırı)
Huriye Öniz (Diyarbakır)
Fatma Memik (Edirne)
Nakiye Elgün (Erzurum)
Fakihe Öymen (İstanbul)
Benal N. Anman (İzmir)
Ferruh Güpgüp (Kayseri)
Behire Morova (Konya)
Mihri Pektaş (Malatya)
Meliha Ulaş (Samsun)
Esma Nayman (Seyhan)
Sabiha Görkey (Sivas)
Seniha Hızal (Trabzon)

Akvaryumda bitki yetiştirmek

Tasarımcı  fransız Mathieu Lehanneur olan , iki canlı organizmanın yani bitkiler ile balıkların birbirleri ile uyum içerisinde yaşamalarından esinlenerek, yiyebileceğimiz bitkileri üretmek için yerel nehir projesi buzdolabı akvaryumunu tasarladı. İçerisine tatlı sularda yaşayan balıkları koyduktan sonra içerisinde bulunan balıklar suyu gübreleyerek bitkinin büyümesini sağlayacak. Yerel nehir düşüncesi, Locavore felsefesinden temel alınmıştır.

Gizli Şeker (Pre-diyabet) Nedir?

Gizli şeker veya tıp dilindeki adıyla “glukoz tolerans bozukluğu”  yada “Pre-diyabet” toplumda şeker hastalığının iki katı oranda yani %20-25 oranında görülür. Bunun anlamı her 4 kişiden birisinde  gizli şeker hastalığı olduğu anlamına gelmektedir.  Her yıl bu hastaların % 4-9’unda aşikar şeker hastalığı gelişmektedir.  Gizli şeker hastalığı olan hastaların çoğunda açlık kan şekeri normal olabilir. Açlık kan şekeri bozuk veya hafif yüksek olanların (bozulmuş açlık şekeri) çoğunda gizli şeker olmayabilirse de bu durum  şeker hastalığı için bir risk oluşturmaktadır.

Açlık kan şeker bozukluğu erkeklerde kadınlara göre 1.5-3 kat daha fazla görülmektedir.  50-70 yaş arasında bozuk açlık kan  şekeri olan kişi sayısı artar ve daha önceki yaşlara göre  7-8 kat daha fazla görülür. Açlık kan şekerinin bozuk olması yani yüksek olması pankreasdaki beta hücrelerinin iyi çalışmadığının bir göstergesidir. Gizli şeker yani glukoz tolerans bozukluğu ise kadınlarda daha fazla görülmektedir ve genellikle insülin direnci olduğunu gösterir. 

Gizli şeker hastalığı koroner kalp hastalığı yapabildiğinden dikkat etmek gerekir.  Gizli şekeri olan hastaların % 7.6’sında hafif derecede retinopati yani göz hasarı vardır. Bu kişilerde tansiyon varsa göz hasarı oranı artar. Yaşam tarzı değişikliği yanı sağlıklı beslenme, egzersiz, sigaranın kesilmesi ve  kilo verilmesi ile bu hastaların % 50’sinde şeker hastalığı  önlenebilir.

Doktorunuz sizden bazı testler istedikten sonra test sonuçlarına göre ‘Sizin gizli şekeriniz var’ dediğinde kendinize “şimdi ben şeker hastası mıyım?” sorusunu sorup endişelenmiş olabilirsiniz. Gizli şeker diğer adı ile pre-diabet hakkında bilmeniz gerekenler aşağıda.

Eğer bir kişinin kan şekeri düzeyi normalden yüksek olmasına karşın diyabet tanısı koymaya yeterli yükseklikte değilse bu durumda kişi pre-diabetik (gizli şeker hastası) olarak tanımlanır. Diyabet Önleme Programına katılan pre-diyabetiklerin %11’inde diyabet gelişmiştir. Bazı çalışmalar pre-diyabetik çoğu kişide 10 yıl içinde Tip 2 diyabet geliştiğini saptamıştır. Yani Pre-diyabet Tip 2 diyabete adaylık durumudur.

Pre-diyabetli bireylerde kardiyovasküler hastalık riski kan şekeri normal olan bireylere kıyasla 1.5 kat daha fazladır. Diyabetli bireylerde ise 2-4 kat fazladır. Pre-diyabetli bireyler yaşam tarzı değişiklikleri sayesinde prediyabetli olmayı önleyebilir ve geçiktirebilir.

Pre-diyabet, Bozulmuş Glikoz Toleransı veya Bozulmuş Açlık Glikozu Aynı Anlamda mıdır?

Evet. Doktorlar bazen yükselmiş kan şekeri düzeylerini ifade eden bu durumları kullanılan teste bağlı olarak bozulmuş glikoz toleransı veya bozulmuş açlık glikozu olarak tanımlarlar.

Pre-diyabetli Olup Olmadığım Hangi Testler ile Belirlenir?

Doktorlar pre-diyabeti belirlemek için açlık kan şekeri veya oral glikoz tolerans testi (OGTT) kullanabilirler. Her iki test içinde bir gece boyu süren açlık gereklidir. Açlık kan şekeri için kahvaltı yapmadan önce kan şekeri ölçülür. OGTT’de ise açlık ve glikozdan zengin içeçek içildikten sonra 2. saatte tekrar şeker ölçümü yapılır.

Açlık Kan Şekeri Testi, Diyabet veya Pre-diyabeti Nasıl Belirler?

Normalde açlık kan şekeri 100 mg/dl’nin altındadır. Eğer kişide pre-diyabet varsa açlık kan şekeri 100-125 mg/dl arasındadır. Eğer kan şekeri 126 mg/dl veya daha yüksekse birey diyabetlidir.

OGTT ile diyabet veya Pre-diyabet Nasıl Saptanır?

OGTT’de, bireyin kan şekeri açlıktan sonra ve glikozdan zengin içecek içildikten 2 saat sonra ölçülür. Normal kan şekeri 2. saatte 140 mg/dl’nin altındadır. 2.saat kan şekeri 140-199 mg/dl arasında ise pre-diyabet, 2. saat kan şekeri 200 mg/dl’nin üstünde ise diyabet tanısı konulur.

Açlık Kan Şekeri Testi veya OGTT, Hangi Test Pre-diyabetin saptanması için Daha Uygundur?

Her iki test de pre-diyabetin saptanması için uygun testlerdir.

Pre-diabetim Varsa Bunu Mutlaka Bilmem Gerekir mi?

Eğer pre-diyabetiniz olduğunu bilirseniz Tip 2 diyabetli olmanızı önleyecek önlemleri zamanında alma şansınız olur. Çalışmalar ağırlık kaybını sağlayan ve fiziksel aktiviteyi artıran diğer bir ifade ile gerekli yaşam tarzı değişikliklerini yapan pre-diyabetli bireylerin, %58 oranında Tip 2 diyabetli olmayı önleyebildiğini veya geciktirebildiğini göstermiştir.

Pre-diyabet Tedavisi Nasıl Yapılır?

Bireysel bir beslenme tedavisi ve haftanın 5 günü günde 30 dakika düzenli yürüyüş şeklinde yapılan egzersiz programı sonucunda, vücut ağırlığının ılımlı olarak azalması (% 5-10) ile pre-diabetten diyabete geçiş önlenebilmekte veya geçiktirilebilmektedir.
Eğer pre-diabetiniz var ise pre-diyabeti olmayanlara kıyasla kalp hastalığı veya inme riskiniz %50 artmıştır. Bu nedenle kardiyovasküler hastalıklarla ilişkili risk faktörlerini (sigara içmek, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol gibi) bilmeniz gerekmektedir. Eğer risk faktörlerinden birine veya birkaçına sahipseniz bu faktörlerin tedavi edilmesi de son derece önemlidir.

Kimlerin Pre-diabet Tanısı için Test Yaptırması Gereklidir?

Şişman ve 45 yaşın üstünde iseniz pre-diabetli olup olmadığınızı öğrenmek için test yaptırmanız gereklidir. Eğer vücut ağırlığınız normal ise ve 45 yaş civarında iseniz testi yaptırmanın sizin için uygunluğunu doktorunuza danışınız.
45 yaşından genç erişkinlerdeve şişman bireylerde diyabet ve pre-diyabet yönünden risk faktörlerinin varlığı araştırılır. Bu risk faktörleri: yüksek tansiyon, düşük HDL-kolesterol düzeyi, yüksek trigliserid düzeyi, ailede diyabet varlığı, gestasyonel diyabet, 4,5 kg üzerinde bebek doğumu öyküsü olmasıdır.

Ne Sıklıkla Testi Yaptırmam Gerekir?

Pre-diyabet saptanmamış olmasına karşın risk faktörlerine sahipseniz her 3 yılda bir test yaptırmalısınız. Eğer pre-diyabet varsa Tip 2 diyabetin tespiti için her 1-2 yılda bir test yaptırmanız gerekir.

« Older entries